İçeriğe geç

İş Kazası Ceza Davası ve İşverenin Cezai Sorumluluğu: Tuzla Tersaneleri ve İstanbul Şantiyeleri

İş Kazası Ceza Davası ve İşverenin Cezai Sorumluluğu: Tuzla Tersaneleri ve İstanbul Şantiyeleri
İş Kazasında İşveren Ceza Alır mı?

İş kazası ceza davası işveren açısından taksirle öldürme veya taksirle yaralama suçlamasıyla açılır. Ölümlü kazada ceza 2 yıldan 6 yıla kadar, birden fazla ölüm veya ölümle birlikte yaralanma varsa 2 yıldan 15 yıla kadar hapistir. Yaralanmalı kazada ceza Aralık 2025’ten beri 4 aydan 2 yıla kadar, birden fazla yaralı varsa 9 aydan 5 yıla kadardır. Risk değerlendirmesi, eğitim ve koruyucu önlemler alınmamışsa bilinçli taksir uygulanır ve ceza üçte birden yarıya kadar artar. Sorumluluk işveren, işveren vekili, şantiye şefi ve iş güvenliği uzmanı arasında bilirkişi kusur raporuyla paylaştırılır. Dayanak Türk Ceza Kanunu m.85, 89 ve 22 ile 6331 sayılı Kanun’dur.

2-6 yılTek ölümlü iş kazasında taksirle öldürme cezası.
2-15 yılBirden fazla ölüm veya ölüm ve yaralanma.
1/3 – 1/2Bilinçli taksirde artırım oranı.
3 iş günüİş kazasının SGK’ya bildirim süresi.

İş Kazası Ceza Davası İşveren İçin Nasıl Başlar?

İş kazası ceza davası işveren için çoğu zaman bir telefonla başlar. Tuzla’daki tersanede gece vardiyasında bir işçi 6 metre yükseklikten blok içine düştü. Korkuluk yoktu, emniyet kemeri bağlanacak nokta yoktu. İşçi hastanede öldü. Sabah savcılık, iş müfettişi ve bilirkişi tersanedeydi. Üç ay sonra iddianame geldi. Sanıklar taşeron firma sahibi, tersane işletme müdürü ve iş güvenliği uzmanıydı. Suçlama bilinçli taksirle öldürmeydi.

İş kazası ceza davası işveren açısından kendiliğinden başlar. İş kazası, işçinin iş yerinde veya işin yürütümü sırasında uğradığı ve bedensel zarar doğuran olaydır. Ölüm veya yaralanma varsa savcılık kendiliğinden soruşturma açar. Şikâyet gerekmez. Dosya üç ayrı koldan ilerler. Ceza davası, iş mahkemesinde tazminat davası ve SGK ile Çalışma Bakanlığı’nın idari işlemleri.

2025 yılında Türkiye’de en az 2.105 işçi iş kazasında öldü. En sık neden trafik, ezilme ve yüksekten düşmeydi. İnşaat ilk sırada yer aldı. Trafik kökenli taksir dosyaları trafik kazasında taksirle yaralama ve öldürme yazımızda anlatıldı.

İş Kazası Ceza Davası İşveren İçin Cezalar (2026)

İş kazası ceza davasında suçlar, cezalar ve görevli mahkeme (2026)
Durum Ceza Mahkeme ve dayanak
Tek işçinin ölümü 2 yıldan 6 yıla kadar hapis Asliye ceza, TCK m.85/1
Birden fazla ölüm veya ölüm ile birlikte yaralanma 2 yıldan 15 yıla kadar hapis Ağır ceza, TCK m.85/2
Tek işçinin yaralanması 4 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası Asliye ceza, TCK m.89/1
Kemik kırığı, organ kaybı gibi ağır yaralanma Ceza yarı oranında veya bir kat artırılır TCK m.89/2 ve 3
Birden fazla işçinin yaralanması 9 aydan 5 yıla kadar hapis Asliye ceza, TCK m.89/4
Bilinçli taksir Ceza üçte birden yarıya kadar artırılır, adli para cezasına çevrilemez TCK m.22/3 ve 50/4
Kazanın 3 iş günü içinde SGK’ya bildirilmemesi Tehlike sınıfına göre 44.443 TL ile 133.329 TL idari para cezası 6331 sayılı Kanun m.14 ve 26
Uzlaşma Taksirle yaralamada uygulanır, taksirle öldürmede uygulanmaz CMK m.253

Taksirle yaralama cezaları Aralık 2025’te 7571 sayılı Kanun ile artırıldı. Önceki düzenlemede 3 aydan 1 yıla kadar olan ceza 4 aydan 2 yıla çıktı. Taksirle öldürme cezaları değişmedi. Kasten yaralamayla farkı kasten yaralama suçu yazımızda görebilirsiniz.

Bilinçli Taksir: Cezayı Ağırlaştıran Eşik

İş kazası ceza davası işveren için en çok bilinçli taksir tartışmasında ağırlaşır. Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıktır. Bilinçli taksirde fail sonucu öngörür ama olmayacağına güvenir. İş kazalarında Yargıtay 12. Ceza Dairesi şu durumlarda bilinçli taksir arar.

  • Risk değerlendirmesi yok: Çok tehlikeli iş yerinde risk analizi hiç yapılmamış.
  • Eğitim yok: İşçiye iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmemiş veya belge yalnızca kâğıt üzerinde.
  • Sağlık raporu yok: Yüksekte çalışma için sağlık raporu alınmamış.
  • Toplu koruma yok: Korkuluk, güvenlik ağı ve kapak gibi toplu koruma önlemleri kurulmamış.
  • Uyarıya rağmen devam: İş güvenliği uzmanının yazılı uyarısına rağmen çalışma sürdürülmüş.
  • Önceki kaza: Aynı noktada daha önce kaza veya ramak kala olayı yaşanmış.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi 29 Mayıs 2024 tarihli kararında (2020/10116 E., 2024/2795 K.) asansör boşluğuna düşerek ölen işçi dosyasında sağlık raporu, eğitim ve risk değerlendirmesi bulunmadığı için bilinçli taksir uygulanmamasını bozma nedeni saydı. Bilinçli taksirde hapis cezası adli para cezasına çevrilemez. Bu nedenle sonuç çoğu zaman fiilî hapis riskidir.

İş Kazası Ceza Davası İşveren Dışında Kimi Kapsar?

İşverenÖnlem alma, denetleme ve kaynak ayırma yükümlülüğünün sahibi. Uzman atamak sorumluluğu devretmez.
İşveren vekiliİşletme müdürü ve proje müdürü gibi yetki kullanan kişiler fiilen yönettikleri alandan sorumludur.
Şantiye şefiSahadaki günlük uygulamadan ve işçilerin çalışma biçiminden sorumludur.
İş güvenliği uzmanıTehlikeyi tespit edip yazılı bildirmek ve ciddi tehlikede Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. Görevini yapmışsa kusursuz sayılır.
İşyeri hekimiSağlık gözetimi ve işe uygunluk raporlarından sorumludur.
Alt işverenTaşeron işçisinin kazasında hem taşeron hem asıl işveren değerlendirilir.

İki örnek karar: Yargıtay 12. Ceza Dairesi 25 Kasım 2020 tarihli kararında (2018/1129 E., 2020/6401 K.) merdiveni olmayan iskeleden düşen işçi dosyasında haftada bir sahaya gelip sözlü uyaran iki iş güvenliği uzmanını asli kusurlu buldu. Aynı Daire 2 Ekim 2018 tarihli kararında (2017/392 E., 2018/9085 K.) risk analizinde tehlikeyi öngörüp yazılı önlem öneren uzmanı kusursuz sayarak beraatine karar verilmesi gerektiğini belirtti. Fark yazılı bildirimdedir.

Bilirkişi Kusur Raporu Nasıl Hazırlanır?

  1. Olay yeri incelemesi.Savcılık, iş müfettişi ve bilirkişi kaza yerini inceler. Fotoğraf, ölçüm ve tanık ifadeleri alınır.
  2. Belge toplama.Risk değerlendirmesi, eğitim belgeleri, sağlık raporları, iş ekipmanı periyodik kontrol raporları ve uzman tutanakları istenir.
  3. Mevzuat karşılaştırması.6331 sayılı Kanun ve yönetmeliklerdeki yükümlülükler ile sahadaki durum karşılaştırılır.
  4. Kusur dağılımı.İşveren, vekil, uzman ve işçi arasında asli ve tali kusur yüzdelerle belirlenir. Kaçınılmazlık payı tartışılır.
  5. Rapora itiraz.Taraflar rapora itiraz eder. Çelişkili raporlarda yeni rapor zorunlu değildir, kusur takdiri hâkimindir.
  6. Hüküm.Mahkeme kusur raporunu ve diğer delilleri birlikte değerlendirerek karar verir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi 29 Kasım 2023 tarihli kararında (2020/8614 E., 2023/5221 K.) çelişen kusur raporlarında yeni rapor alınmasının zorunlu olmadığını ve kusur takdirinin hâkime ait olduğunu belirtti. Raporun mevzuat dayanağı savunmada tek tek sorgulanmalıdır.

Tuzla Tersaneleri ve İstanbul Şantiyelerinde Tipik İhlaller

  • Taşeron zinciri: Tersanelerde ölümlerin büyük bölümü taşeron işçilerinde yaşanır. Sorumluluk zinciri uzar.
  • Yüksekte çalışma: Gemi blokları ve inşaat iskelelerinde korkuluk ve bağlantı noktası eksikliği.
  • Vinç ve kaldırma: Yük altından geçiş, belgesiz operatör ve periyodik kontrolü yapılmamış ekipman.
  • Kapalı alan: Gemi tanklarında gaz ölçümü yapılmadan çalışma.
  • Elektrik: Seyyar kablo ve topraklama eksikliği.
  • Eğitim: Nisan 2026’da yürürlüğe giren yönetmelikle çok tehlikeli işlerde 16 saat temel eğitim ve işe başlamada 2 saat yüz yüze eğitim zorunlu hâle geldi. Belgesiz eğitim kusur sayılır.

Tuzla tersanelerindeki kazalar Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturulur ve İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Bölge pratiği Tuzla ve Maltepe ceza avukatı rehberimizdedir. Avrupa Yakası şantiyeleri için İstanbul ceza avukatı yazısındaki ilçe tablosuna bakabilirsiniz.

İş Kazası Ceza Davası İşveren İçin Uzlaşma, HAGB ve Erteleme

  • Uzlaşma: Taksirle yaralama bilinçli taksir dahil uzlaşmaya tabidir. Taksirle öldürme uzlaşma kapsamı dışındadır. Ayrıntılar uzlaşma yazımızda.
  • Şikâyet: Basit taksirle yaralama şikâyete bağlıdır. Bilinçli taksirde ve ağır yaralanmada şikâyet aranmaz.
  • HAGB: Sonuç ceza 2 yıl veya altındaysa ve zarar giderilmişse mümkündür. Temmuz 2026 düzenlemesi HAGB’yi yeniden yazdı. Bkz. HAGB.
  • Erteleme: 2 yıl ve altındaki hapis cezaları ertelenebilir.
  • Adli para cezasına çevirme: Basit taksirde mümkün, bilinçli taksirde yasaktır.
  • Zararın giderilmesi: Tazminat ödemesi ve SGK rücu alacağının karşılanması cezayı doğrudan indirmez ama HAGB ve takdiri indirimde belirleyicidir.

Kaza Sonrası İlk 48 Saatte İşveren Ne Yapmalı?

  • Yaralıya müdahale ve kolluğa bildirim: Derhal 112 aranır ve kolluk bilgilendirilir.
  • Olay yerini koruyun: Delil niteliğindeki ekipman ve alan değiştirilmez.
  • SGK bildirimi: Kazadan sonraki 3 iş günü içinde e-Bildirge üzerinden yapılır.
  • Belgeleri hazırlayın: Risk değerlendirmesi, eğitim ve sağlık belgeleri, ekipman kontrol raporları.
  • İfade öncesi avukat: Sorumlu yöneticiler ifade vermeden önce avukatla görüşmelidir. İfade verirken dikkat edilecekler rehberi yol gösterir.
  • Aileyle iletişim: Zararın giderilmesi için erken görüşme hem insani hem hukuki açıdan önemlidir.

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sayfasında yayımlanır. Karar sonrası kanun yolu için istinaf ve temyiz yazımıza, şirket yöneticilerinin diğer ceza riskleri için şirket yöneticileri ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İş kazasında işveren hapis cezası alır mı?
Kusuru varsa evet. Tek ölümlü kazada 2 yıldan 6 yıla kadar, birden fazla ölümde 2 yıldan 15 yıla kadar hapis öngörülür. Bilinçli taksirde ceza artar ve paraya çevrilemez.
İş kazasında taksirle öldürme cezası kaç yıl?
2 yıldan 6 yıla kadar hapistir. Birden fazla kişinin ölümü veya ölümle birlikte yaralanma varsa 2 yıldan 15 yıla kadar hapis uygulanır.
İş kazası ceza davası şikâyete bağlı mı?
Taksirle öldürme ve ağır yaralanma şikâyete bağlı değildir, savcılık kendiliğinden soruşturur. Basit taksirle yaralama şikâyete bağlıdır.
İş kazasında uzlaşma var mı?
Taksirle yaralamada bilinçli taksir dahil uzlaşma uygulanır. Taksirle öldürmede uzlaşma yoktur.
İş kazasında bilinçli taksir nasıl belirlenir?
Risk değerlendirmesi, eğitim, sağlık raporu ve toplu koruma önlemlerinin bulunmaması, uyarıya rağmen çalışmanın sürdürülmesi bilinçli taksir göstergesidir. Ceza üçte birden yarıya kadar artar.
İş güvenliği uzmanı iş kazasından ceza alır mı?
Tehlikeyi tespit edip yazılı bildirmemişse evet. Risk analizinde tehlikeyi öngörüp yazılı önlem öneren uzman Yargıtay kararlarına göre kusursuz sayılır.
Şantiye şefi iş kazasından sorumlu mu?
Evet. Sahadaki günlük uygulamadan sorumludur ve kusur raporunda işveren ile birlikte değerlendirilir.
İSG uzmanı atanmışsa işveren sorumluluktan kurtulur mu?
Hayır. Uzman atamak önlem alma ve denetleme yükümlülüğünü devretmez. İşveren uzmanın önerilerini uygulamakla yükümlüdür.
İş kazası ceza davasında HAGB verilir mi?
Sonuç ceza 2 yıl veya altındaysa ve zarar giderilmişse verilebilir. Bilinçli taksirle artırılan cezalarda bu sınır çoğu zaman aşılır.
İş kazası SGK’ya kaç gün içinde bildirilir?
Kazadan sonraki 3 iş günü içinde. Geç bildirimde tehlike sınıfına göre 44.443 TL ile 133.329 TL idari para cezası uygulanır.
Av. Mustafa Yılmaz
Ceza Avukatı | Pendik, İstanbul

Bu yazı, mesleki çalışmalarını ceza hukukunda yoğunlaştıran Av. Mustafa Yılmaz tarafından hazırlanmıştır. Av. Mustafa Yılmaz, Tuzla tersaneleri ve İstanbul şantiyelerindeki iş kazası dosyalarında işveren ve yöneticiler için müdafilik, işçi yakınları için katılan vekilliği yapmaktadır. Dosyaları soruşturmadan istinaf ve temyize kadar takip etmektedir.

Büro, Pendik E5 Yan Yol üzerindeki VARTAR Plaza’dadır. Pendik, Kartal, Tuzla, Maltepe ve Sultanbeyli başta olmak üzere Anadolu Yakası’ndaki dosyalar takip edilir. Ayrıntılı bilgi için hakkında sayfasına bakabilirsiniz.

İş Kazası Ceza Davalarıİşveren, şantiye şefi ve İSG uzmanı müdafiliği
Mağdur YakınlarıKatılma, kusur raporuna itiraz ve tazminat yönlendirmesi
İstanbul Anadolu AdliyesiKartal ve bağlı ceza mahkemeleri
Güncelleme6 Kasım 2026 tarihli mevzuata göre
Avukata Sor: İş Yerinizde Kaza Olduysa

İş yerinizde ölümlü veya yaralanmalı kaza olduysa ve ifadeye çağrıldıysanız dosyanız için bir ceza avukatıyla görüşebilirsiniz.

Avukata SorPendik Ceza Avukatı

Danışmanlık ücretlidir. Ücretler TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.


© 2026 Avukat Mustafa Yılmaz — Tüm hakları saklıdır.
Hemen AraWhatsApp ile yazın