İçeriğe geç

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): Şartları ve Sonuçları

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): Şartları ve Sonuçları

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, verilen cezanın beş yıl boyunca sonuç doğurmamasıdır. Kısaca HAGB olarak bilinir. İki yıl veya daha az hapis ile adli para cezalarında uygulanabilir. Sanık denetim süresinde kasten yeni bir suç işlemezse dava düşer. Karar adli sicil belgesinde görünmez. HAGB kaldırılmamıştır, 2026 yılında yeniden düzenlenmiştir. Dayanak Ceza Muhakemesi Kanunu m.231 hükmüdür.

2 yılHAGB uygulanabilecek en yüksek hapis cezası.
5 yılDenetim süresi. Çocuklarda 3 yıldır.
2 haftaHAGB kararına karşı istinaf süresi.
Sicile işlemezKarar özel bir sisteme kaydedilir.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Nedir?

Kerem Bey ilk kez bir ceza davasında yargılandı. Mahkeme on ay hapis cezası verdi ve hükmün açıklanmasını geri bıraktı. Salondan çıkarken kafası karışıktı. “Ceza aldım mı, almadım mı?” diye sordu.

Cevap ikisinin ortasındadır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın askıya alınması gibidir. Mahkeme suçu sabit görür ve cezayı belirler. Ancak bu hüküm sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz. Sanık denetim süresini temiz geçirirse dava tamamen düşer.

Kurum, ilk kez suç işleyenlere ikinci bir şans tanımak için getirilmiştir. Bir beraat kararı değildir. Bir mahkûmiyet de değildir. Bu nedenle sonuçları her ikisinden farklıdır.

HAGB Kalktı mı? 2026 Güncel Durum

Hayır, HAGB yürürlüktedir. Ancak kurum son yıllarda üç kez önemli değişiklik geçirdi. Hangi kuralın geçerli olduğu kararın tarihine göre değişebilir.

  • 1 Haziran 2024 öncesi: HAGB için sanığın kabulü gerekiyordu. Karara karşı yalnızca itiraz edilebiliyordu.
  • 1 Haziran 2024 sonrası: Sanığın kabulü şartı kaldırıldı. İtiraz yerine istinaf yolu getirildi.
  • 31 Temmuz 2026 sonrası: Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine CMK m.231 yeniden düzenlendi.

Anayasa Mahkemesi, HAGB hükümlerini kötü muamele suçlarında cezasızlığa yol açtığı gerekçesiyle iptal etmişti. Kanun koyucu, iptal yürürlüğe girmeden yeni düzenlemeyi yaptı. Bu yazı 10 Ekim 2026 tarihinde yürürlükte olan kurallara göre hazırlanmıştır.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Şartları

Mahkeme HAGB kararı verebilmek için aşağıdaki şartları birlikte arar. Şartlar oluşsa bile takdir mahkemededir.

  1. Ceza iki yılı aşmamalıdır.Hükmedilen ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olmalıdır.
  2. Kasıtlı suçtan mahkûmiyet bulunmamalıdır.Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm edilmemiş olmalıdır.
  3. Zarar giderilmelidir.Mağdurun veya kamunun zararı tamamen karşılanmalıdır.
  4. Mahkeme kanaat getirmelidir.Hâkim, sanığın yeniden suç işlemeyeceği sonucuna varmalıdır.

Belirleyici olan suçun kanundaki cezası değil, mahkemenin verdiği sonuç cezadır. İndirimlerden sonra ceza iki yılın altına inerse HAGB gündeme gelir. Zararı hemen ödeyemeyen sanık için taksit imkânı da vardır. Bu durumda zarar, denetim süresi içinde aylık taksitlerle giderilir.

Sanığın HAGB’yi kabul etmesi artık aranmaz. Mahkeme şartlar varsa bu kararı kendiliğinden değerlendirir. Müsadereye ilişkin hükümler HAGB kapsamında değildir. Yani el konulan eşyanın müsaderesi ayrıca sonuç doğurur.

HAGB Hangi Hâllerde Verilmez?

  • İki yılı aşan cezalar: Sonuç ceza iki yılın üzerindeyse HAGB uygulanamaz.
  • Önceki kasıtlı mahkûmiyet: Kasıtlı suçtan kesinleşmiş mahkûmiyeti olan kişi yararlanamaz.
  • Giderilmeyen zarar: Zarar ödenmemiş ve taksit de kararlaştırılmamışsa karar verilmez.
  • Denetim süresi içindeki yeni suç: Denetim sürerken işlenen kasıtlı suç için yeniden HAGB verilemez.
  • Kötü muamele suçları: İşkence ve eziyet gibi suçlar yeni düzenlemeyle kapsam dışında bırakılmıştır.

Denetim Süresi ve Yükümlülükler

HAGB kararıyla birlikte beş yıllık denetim süresi başlar. Suça sürüklenen çocuklarda bu süre üç yıldır. Mahkeme, bir yılı geçmemek üzere denetimli serbestlik tedbiri de uygulayabilir.

  • Eğitim tedbiri: Sanığın bir meslek veya sanat eğitimine devam etmesi istenebilir.
  • Çalışma tedbiri: Bir kurumda veya gözetim altında ücretle çalışma kararlaştırılabilir.
  • Yasaklar: Belirli yerlere gitmeme veya belirli faaliyetlerden uzak durma öngörülebilir.

Denetim süresi boyunca dava zamanaşımı durur. Süre, kararın kesinleştiği gün işlemeye başlar. Bu tarihi not etmek önemlidir.

HAGB Kararının Sonuçları Nelerdir?

Kararın sonucu, denetim süresinin nasıl geçtiğine bağlıdır. İki ihtimal vardır.

  • Süre temiz geçerse: Hüküm ortadan kalkar ve davanın düşmesine karar verilir. Ceza hiç infaz edilmez.
  • Kasten yeni suç işlenirse: Mahkeme geri bıraktığı hükmü açıklar. Ceza artık sonuç doğurur.
  • Yükümlülüklere uyulmazsa: Hüküm yine açıklanır. Mahkeme cezanın yarısına kadarını infaz etmeyebilir.

Hüküm açıklanırken mahkeme cezayı artıramaz. Ancak koşulları varsa cezayı erteleyebilir veya seçenek yaptırıma çevirebilir. Taksirle işlenen yeni bir suç ise HAGB’yi bozmaz. Örneğin dikkatsizlikle yapılan bir trafik kazası bu sonucu doğurmaz.

HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası Farkı

Bu üç kurum sık karıştırılır. Hepsinde kişi cezaevine girmez, ama hukuki sonuçları farklıdır.

HAGB, erteleme ve adli para cezası karşılaştırması (2026)
Konu HAGB Erteleme Adli para cezası
Mahkûmiyet var mı? Hayır, hüküm sonuç doğurmaz Evet Evet
Adli sicile işler mi? Hayır, özel sisteme kaydedilir Evet Evet
Uygulanma sınırı 2 yıl veya daha az ceza Kural olarak 2 yıl veya daha az hapis Kısa süreli hapis cezaları
Denetim süresi 5 yıl 1 ile 3 yıl arası Yok
Tekerrüre esas olur mu? Hayır Evet Evet
Dayanak CMK m.231 TCK m.51 TCK m.50, 52

Bu nedenle HAGB çoğu sanık için en lehe sonuçtur. Ancak beş yıllık denetim süresi uzun bir risktir. Hangisinin uygun olduğu dosyaya göre değerlendirilmelidir.

HAGB Sabıka Kaydında Görünür mü?

HAGB kararı adli sicile işlenmez. Bu kararlar yalnızca bu amaçla tutulan özel bir sisteme kaydedilir. E-Devlet üzerinden alınan adli sicil belgesinde görünmez.

Özel sistemdeki kayda yalnızca savcı, hâkim veya mahkeme ulaşabilir. Bunun için bir soruşturma veya kovuşturma bulunmalıdır. Amaç, kişinin ikinci kez HAGB’den yararlanıp yararlanmayacağını denetlemektir. Hüküm açıklanırsa ceza adli sicile işlenir.

HAGB Memuriyete Engel mi?

HAGB bir mahkûmiyet olmadığı için kural olarak memuriyete engel değildir. Devlet Memurları Kanunu mahkûmiyet şartı arar. Mevcut memurların görevi de yalnızca bu karar nedeniyle sona ermez.

Güvenlik soruşturması gerektiren kadrolarda durum farklı olabilir. Polislik, askerlik ve hâkimlik gibi görevlerde idare kararı değerlendirebilir. Ayrıca disiplin soruşturması ceza davasından bağımsız yürür. HAGB tekerrüre de esas olmaz.

HAGB Kararına Karşı İstinaf Yolu

HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Süre, kararın açıklanmasından veya tebliğinden itibaren iki haftadır. Bölge adliye mahkemesi dosyayı hem usul hem esas yönünden inceler.

Bu önemli bir güvencedir. Suçsuz olduğunu düşünen sanık, HAGB yerine beraat talep edebilir. Eski sistemde itiraz mercii çoğu zaman yalnızca şekil şartlarına bakıyordu. 1 Haziran 2024 öncesinde verilen kararlarda ise eski kurallar uygulanır.

Beraat ihtimali olan dosyalarda HAGB’ye razı olmak her zaman doğru değildir. Bu konuyu ceza davalarında beraat kararı yazımızda ele aldık. Soruşturma aşamasındaki tedbirler için adli kontrol kararı rehberimize bakabilirsiniz. Genel süreç ceza davaları sayfamızda anlatılmıştır.

Sık Sorulan Sorular

HAGB kalktı mı?
Hayır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması yürürlüktedir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında kurum 2026 yılında yeniden düzenlenmiştir. Şartların çoğu aynı kalmıştır.
HAGB sabıka kaydında görünür mü?
Hayır. HAGB kararı adli sicile değil, özel bir sisteme kaydedilir. E-Devlet üzerinden alınan adli sicil belgesinde görünmez. Yalnızca savcı ve mahkemeler bu kaydı görebilir.
HAGB kaç yıl sonra silinir?
Denetim süresi beş yıldır, çocuklarda üç yıldır. Bu sürede kasten yeni bir suç işlenmezse dava düşer. Böylece hüküm tamamen ortadan kalkar.
Denetim süresinde suç işlenirse ne olur?
Kasten yeni bir suç işlenirse mahkeme geri bıraktığı hükmü açıklar. Ceza sonuç doğurur ve adli sicile işlenir. Taksirle işlenen suçlar bu sonucu doğurmaz.
HAGB memurluğa engel mi?
Kural olarak hayır, çünkü HAGB bir mahkûmiyet değildir. Güvenlik soruşturması gerektiren kadrolarda idare kararı ayrıca değerlendirebilir. Disiplin süreci de bağımsız yürür.
HAGB kararına itiraz mı, istinaf mı edilir?
1 Haziran 2024 sonrasında verilen kararlara karşı istinaf yolu açıktır. Süre iki haftadır. Daha eski kararlarda itiraz yolu uygulanır.
Sanık HAGB kararını reddedebilir mi?
Sanığın kabulü artık aranmaz. Mahkeme şartlar varsa HAGB kararı verebilir. Beraat isteyen sanık bu karara karşı istinaf yoluna başvurabilir.
İkinci kez HAGB verilir mi?
Denetim süresi içinde işlenen kasıtlı suç için yeniden HAGB verilemez. Denetim süresi dolduktan ve dava düştükten sonra yasal bir engel kalmaz.
HAGB mi, erteleme mi daha avantajlıdır?
HAGB çoğu durumda daha lehedir. Çünkü mahkûmiyet doğmaz ve adli sicile işlemez. Erteleme ise bir mahkûmiyettir. Ancak HAGB’nin denetim süresi daha uzundur.
Zararı ödeyemeyen kişi HAGB alabilir mi?
Zararın giderilmesi şarttır. Hemen ödeme mümkün değilse mahkeme taksit imkânı tanıyabilir. Bu durumda zarar denetim süresi içinde aylık taksitlerle ödenir.
Av. Mustafa Yılmaz
Ceza Avukatı | Pendik, İstanbul

Bu yazı, mesleki çalışmalarını ceza hukukunda yoğunlaştıran Av. Mustafa Yılmaz tarafından hazırlanmıştır. Av. Mustafa Yılmaz, asliye ve ağır ceza mahkemelerinde savunma yapmakta ve istinaf başvurularını yürütmektedir. Dosyaları soruşturmadan temyize kadar takip etmektedir.

Büro, Pendik E5 Yan Yol üzerindeki VARTAR Plaza’dadır. Pendik, Kartal, Tuzla, Maltepe ve Sultanbeyli başta olmak üzere Anadolu Yakası’ndaki dosyalar takip edilir. Ayrıntılı bilgi için hakkında sayfasına bakabilirsiniz.

HAGB ve ErtelemeLehe sonuçların değerlendirilmesi
İstinaf BaşvurusuSüresinde ve gerekçeli başvuru
İstanbul Anadolu AdliyesiKartal ve bağlı ceza mahkemeleri
Güncelleme10 Ekim 2026 tarihli mevzuata göre
Avukata Sor: HAGB Kararı Sizin İçin Doğru Sonuç mu?

Hakkınızda HAGB kararı verildiyse karar tarihini ve denetim süresinin bitişini not edin. İstinaf süresi iki haftadır. Dosyanızın beraat ihtimalini bir ceza avukatıyla değerlendirebilirsiniz.

Avukata SorPendik Ceza Avukatı

Danışmanlık ücretlidir. Ücretler TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.

© 2026 Avukat Mustafa Yılmaz — Tüm hakları saklıdır.
Hemen AraWhatsApp ile yazın