
İfadeye çağrıldınız diye suçlu sayılmazsınız. Önce hangi sıfatla çağrıldığınızı öğrenin. Şüpheliyseniz susma ve avukat isteme hakkınız vardır. Çağrıya uymamak zorla getirilmenize yol açabilir. İfadeden önce bir avukatla görüşün ve dosyayı inceletin. Tutanağı okumadan imzalamayın. İfade tutanağı ileride delil olarak değerlendirilir. Dayanak Ceza Muhakemesi Kanunu m.145 ile 148 arasındaki hükümlerdir.
- 1. İfadeye Çağrıldınız: Bu Ne Anlama Gelir?
- 2. Hangi Sıfatla Çağrıldığınızı Öğrenin
- 3. Çağrı Nasıl Yapılır, Gitmezseniz Ne Olur?
- 4. Şüpheli Olarak Haklarınız Nelerdir?
- 5. İfadeye Çağrıldınız: İfadeden Önce Yapmanız Gerekenler
- 6. İfade Sırasında Dikkat Edilecekler
- 7. İfade Tutanağını İmzalamadan Önce Kontrol Edin
- 8. İfadeden Sonra Ne Olur?
- 9. İfadede En Sık Yapılan Hatalar
- 10. Sık Sorulan Sorular
İfadeye Çağrıldınız: Bu Ne Anlama Gelir?
Ayşe Hanım’ın telefonu öğleden sonra çaldı. Arayan kişi karakoldan aradığını ve ifadesinin alınacağını söyledi. Ayşe Hanım telefonda olayı anlatmaya başladı. Oysa o an yapması gereken tek şey soru sormaktı.
İfadeye çağrıldınız, çünkü hakkınızda bir soruşturma yürütülüyor olabilir. Belki de yalnızca tanık olarak bilginize başvurulacaktır. Çağrı, suçlu olduğunuz anlamına gelmez. Masumiyet karinesi Anayasa m.38 ile güvence altındadır.
İfade, şüphelinin kolluk veya savcı tarafından dinlenmesidir. Aynı işlem hâkim tarafından yapılırsa sorgu adını alır. Aradaki fark önemlidir. Çünkü tutuklama kararını yalnızca hâkim verebilir.
Hangi Sıfatla Çağrıldığınızı Öğrenin
İlk sorunuz şu olmalıdır: “Hangi sıfatla çağrılıyorum?” Haklarınız ve yükümlülükleriniz bu sıfata göre değişir. Aşağıdaki tablo farkları gösterir.
| Konu | Şüpheli | Tanık | Müşteki |
|---|---|---|---|
| Susma hakkı | Var | Yok, sınırlı çekinme hakkı var | Anlatmak kendi yararınadır |
| Doğruyu söyleme | Yemin etmez | Yemin eder, yalan beyan suçtur | Dürüst beyan beklenir |
| Avukat | Müdafi isteyebilir | Avukatıyla gelebilir | Vekil tutabilir |
| Çağrıya uymama | Zorla getirilebilir | Zorla getirilebilir | Şikâyet takipsiz kalabilir |
| Dayanak | CMK m.147 | CMK m.43-48 | CMK m.234 |
“Bilgi sahibi” olarak çağrıldıysanız dikkatli olun. Bu sıfat kanunda tanımlı değildir. Anlatım sırasında şüpheliye dönüşebilirsiniz. O anda haklarınızın yeniden hatırlatılması gerekir.
Çağrı Nasıl Yapılır, Gitmezseniz Ne Olur?
- Yazılı davetiye: Çağrının nedeni açıkça yazılır. Gelmezseniz zorla getirileceğiniz belirtilir (CMK m.145).
- Telefonla çağrı: Uygulamada çok yaygındır. Yazılı davetiyenin yerini tam olarak tutmaz.
- Zorla getirme: Davetiyeye uymayan şüpheli, kolluk eşliğinde getirilebilir (CMK m.146).
- Yakalama emri: Ulaşılamayan şüpheli hakkında ifade için yakalama emri çıkarılabilir.
Telefonla arandıysanız arayanın adını, birimini ve dosya numarasını sorun. Telefonda olay hakkında açıklama yapmayın. Uygun bir gün için randevu isteyin. Çağrıyı yok saymak ise iyi bir fikir değildir.
Dolandırıcılık uyarısı: Gerçek bir polis veya savcı telefonda para, altın ya da banka şifresi istemez. Böyle bir talep gelirse görüşmeyi sonlandırın. Çağrıyı ilgili karakolu kendiniz arayarak doğrulayın.
Mesai dışında yakalanan kişi için özel bir kolaylık vardır. Kişi, belirlenen günde savcılığa gelmeyi taahhüt ederse serbest bırakılabilir (CMK m.94). Karar savcının takdirindedir. Yakalama sonrası süreç için gözaltına alındınız rehberimize bakabilirsiniz.
Şüpheli Olarak Haklarınız Nelerdir?
İfade başlamadan önce haklarınız size okunmak zorundadır. Bu haklar CMK m.147’de sayılmıştır.
Bazı hâllerde avukat talebiniz olmasa da görevlendirilir. Çocuklar ve kendini savunamayacak durumda olanlar bu kapsamdadır. Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda da müdafi zorunludur (CMK m.150).
İfadeye Çağrıldınız: İfadeden Önce Yapmanız Gerekenler
- Sıfatınızı ve suçlamayı öğrenin.Şüpheli mi, tanık mı olduğunuzu ve dosya numarasını sorun.
- Bir ceza avukatıyla görüşün.Olayı önce avukatınıza anlatın. Savunmanızı birlikte planlayın.
- Dosyayı inceletin.Avukatınız soruşturma dosyasını inceleyebilir ve örnek alabilir (CMK m.153).
- Belgelerinizi toplayın.Mesajlar, dekontlar, sözleşmeler ve tanık bilgilerini hazırlayın.
- Hiçbir şeyi silmeyin.Mesaj veya dosya silmek delil karartma şüphesi doğurur.
- Karşı tarafla temas kurmayın.Şikâyetçiyi veya tanıkları aramak aleyhinize yorumlanabilir.
- Zamanında gidin.Kimliğinizle ve mümkünse avukatınızla birlikte hazır olun.
Dosyada kısıtlama kararı olsa bile bazı belgeler incelenebilir. İfade tutanağınız ve bilirkişi raporları bu belgelerdendir.
İfade Sırasında Dikkat Edilecekler
- Soruyu tam anlayın. Anlamadığınız soruyu tekrar ettirin. Tahmine dayalı cevap vermeyin.
- Kısa ve net konuşun. Sorulmayan konulara girmeyin. Uzun anlatım çelişki riskini artırır.
- Bilmiyorsanız söyleyin. “Hatırlamıyorum” demek, yanlış bilgi vermekten iyidir.
- Susma hakkını bölerek kullanabilirsiniz. Bazı sorulara cevap verip bazılarında susabilirsiniz.
- Avukatınıza danışın. İfade sırasında avukatınızdan hukuki yardım alabilirsiniz.
- Baskıya boyun eğmeyin. Tehdit, aldatma veya vaatle alınan ifade delil sayılmaz (CMK m.148).
Kollukta avukat olmadan alınan ifade tek başına hükme esas alınamaz. Bunun için ifadenin hâkim veya mahkeme önünde doğrulanması gerekir. Aynı olayla ilgili ikinci ifadenizi de yalnızca savcı alabilir.
İfade Tutanağını İmzalamadan Önce Kontrol Edin
- Baştan sona okuyun. Yorgun olsanız da satır satır okuyun. Aceleye getirmeyin.
- Sözleriniz doğru yazılmış mı? Kullanmadığınız kelimeler varsa düzeltilmesini isteyin.
- Haklarınızın okunduğu yazıyor mu? Avukat talebinizin tutanağa geçtiğini kontrol edin.
- Saatler doğru mu? İfadenin başlama ve bitiş saatine bakın.
- Düzeltme yapılmıyorsa şerh düşün. İmzanızın yanına itirazınızı kısa bir notla yazın.
- Bir örnek isteyin. Tutanağın bir örneğini almak hakkınızdır.
İfadeden Sonra Ne Olur?
İfadenin ardından birkaç ihtimal vardır. Hangisinin gerçekleşeceği suçlamaya ve delillere bağlıdır.
- Serbest bırakılma: En sık görülen sonuçtur. Soruşturma arka planda devam eder.
- Adli kontrol: Savcı, imza veya yurt dışı çıkış yasağı gibi tedbirler isteyebilir.
- Tutuklama talebi: Savcı sizi sulh ceza hâkimliğine sevk eder. Sorguda avukat bulunur.
- Takipsizlik: Yeterli delil yoksa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
- İddianame: Yeterli şüphe varsa dava açılır ve yargılama başlar.
Bu tedbirlerin ayrıntısı için adli kontrol kararı ve tutuklama kararına itiraz yazılarımızı okuyabilirsiniz.
Bazı suçlarda ifade sırasında size bir teklif sunulabilir. Uzlaştırma, ön ödeme ve seri muhakeme bunların başında gelir. Seri muhakemede ceza yarı oranında indirilir, ancak avukat huzurunda kabul gerekir. Bu teklifleri avukatınıza danışmadan kabul veya reddetmeyin. Dava aşaması için ceza davaları sayfamıza göz atabilirsiniz.
İfadede En Sık Yapılan Hatalar
- Telefonda savunma yapmak: Arayan görevliye olayı anlatmak, kayıt dışı bir ifade vermek gibidir.
- “Suçsuzum, avukata gerek yok” demek: Masum kişiler de yanlış kurulan cümlelerle zor duruma düşebilir.
- Çağrıyı yok saymak: Zorla getirme ve yakalama riskini doğurur.
- Öfkeyle konuşmak: Hakaret veya tehdit içeren sözler yeni bir suçlamaya dönüşebilir.
- Başkasını korumak için yalan söylemek: Çelişkiler ortaya çıkar ve güvenilirliğiniz zedelenir.
- Tutanağı okumadan imzalamak: İmzaladığınız metin, söylemiş sayıldığınız metindir.
Sık Sorulan Sorular
İfadeye çağrıldınız ama gitmezseniz ne olur?
Polis telefonla ifadeye çağırabilir mi?
İfadeye avukatsız gidilir mi?
Neden ifadeye çağrıldığımı nasıl öğrenirim?
Susma hakkını kullanmak aleyhime olur mu?
İfade verdikten sonra tutuklanır mıyım?
Karakolda verdiğim ifadeyi değiştirebilir miyim?
İfade vermek sabıka kaydına işler mi?
Devlet ücretsiz avukat verir mi?
İfadeden sonra dava ne zaman açılır?
Bu yazı, mesleki çalışmalarını ceza hukukunda yoğunlaştıran Av. Mustafa Yılmaz tarafından hazırlanmıştır. Av. Mustafa Yılmaz, ifade ve sorgu sırasında müdafi olarak hazır bulunmakta ve ifade öncesi dosya incelemesi yapmaktadır. Dosyaları soruşturmadan istinaf ve temyize kadar takip etmektedir.
Büro, Pendik E5 Yan Yol üzerindeki VARTAR Plaza’dadır. Pendik, Kartal, Tuzla, Maltepe ve Sultanbeyli başta olmak üzere Anadolu Yakası’ndaki dosyalar takip edilir. Ayrıntılı bilgi için hakkında sayfasına bakabilirsiniz.
İfadeye çağrıldınız ve nasıl hazırlanacağınızı bilmiyor musunuz? Çağrının geldiği birimi ve varsa dosya numarasını not edin. İfade öncesinde bir ceza avukatıyla görüşmek, beyanınızın sonuçlarını doğrudan etkiler.
Danışmanlık ücretlidir. Ücretler TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Bu yazı 9 Ekim 2026 tarihinde yayımlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir. İçerik, Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları çerçevesinde hazırlanmıştır.

