
Adli kontrol kararı, tutuklama yerine uygulanan bir koruma tedbiridir. En sık görülen türleri yurt dışı çıkış yasağı ve imza yükümlülüğüdür. Kararın kaldırılması her zaman talep edilebilir. Hâkim bu talep hakkında beş gün içinde karar verir. Karara karşı iki hafta içinde itiraz da mümkündür. Yükümlülüğün bilerek ihlali tutuklamaya yol açabilir. Dayanak Ceza Muhakemesi Kanunu m.109 ile 112 arasındaki hükümlerdir.
- 1. Adli Kontrol Kararı Nedir?
- 2. Adli Kontrol Yükümlülükleri Nelerdir?
- 3. Adli Kontrol En Fazla Ne Kadar Sürer?
- 4. Adli Kontrol Kararı Nasıl Kaldırılır?
- 5. Yurt Dışı Çıkış Yasağı Nasıl Kaldırılır?
- 6. İmza Yükümlülüğü ve İmzanın Kaldırılması
- 7. Adli Kontrol İhlal Edilirse Ne Olur?
- 8. Konutu Terk Etmeme Süresi Cezadan Düşer mi?
- 9. Adli Kontrol Ne Zaman Kendiliğinden Sona Erer?
- 10. Sık Sorulan Sorular
Adli Kontrol Kararı Nedir?
Emre Bey sorgudan sonra serbest bırakıldı. Sevinci kısa sürdü, çünkü haftada iki gün karakola imza atacaktı. Üstelik üç ay sonra yurt dışında bir fuarı vardı. İlk sorusu şuydu: “Bu karar ne zaman biter?”
Adli kontrol kararı, şüphelinin tutuklanmadan denetim altında tutulmasını sağlar. Bir ceza değildir, bir koruma tedbiridir. Tutuklama nedenleri varsa hâkim önce bu tedbiri değerlendirmek zorundadır. Tutuklama ancak adli kontrol yetersiz kalacaksa uygulanır.
Soruşturmada kararı sulh ceza hâkimliği verir. Dava açıldıktan sonra yetki davaya bakan mahkemeye geçer (CMK m.110). Tutuklama süreci için tutuklama kararına itiraz yazımızı okuyabilirsiniz.
Adli Kontrol Yükümlülükleri Nelerdir?
CMK m.109 birçok yükümlülük sayar. Hâkim bunlardan birini veya birkaçını birlikte uygulayabilir. Uygulamada en sık karşılaşılanlar şunlardır.
Adli Kontrol En Fazla Ne Kadar Sürer?
Adli kontrol süresiz değildir. CMK m.110/A üst sınırları belirler. Süre dolduğunda tedbir kendiliğinden sona erer.
- Ağır ceza dışındaki işler: En çok 2 yıl. Zorunlu hâllerde 1 yıl daha uzatılabilir.
- Ağır ceza mahkemesi işleri: En çok 3 yıl. Zorunlu hâllerde 3 yıl daha uzatılabilir.
- Terör ve devlet güvenliği suçları: Uzatma süresi 4 yıla kadar çıkabilir.
- Çocuklar: Bu süreler yarı oranında uygulanır.
Hâkim, tedbirin devamının gerekip gerekmediğini en geç dört ayda bir inceler. Bu inceleme talep olmasa da yapılır. Yine de beklemek yerine gerekçeli bir talep sunmak daha etkilidir.
Adli Kontrol Kararı Nasıl Kaldırılır?
Adli kontrol kararını kaldırmanın iki ana yolu vardır. Biri itiraz, diğeri kaldırma talebidir. İkisi aynı şey değildir.
| Yol | Ne zaman | Kim karar verir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Karara itiraz | Karardan itibaren 2 hafta | İtiraz mercii (üst merci) | CMK m.268 |
| Kaldırma talebi | Her zaman, tekrarlanabilir | Dosyaya bakan hâkim, 5 gün içinde | CMK m.111 |
| Değiştirme veya hafifletme talebi | Her zaman | Dosyaya bakan hâkim | CMK m.110 |
| Kendiliğinden inceleme | En geç 4 ayda bir | Hâkim veya mahkeme | CMK m.110 |
| Azami sürenin dolması | Süre bitince | Tedbir sona erer | CMK m.110/A |
Sulh ceza hâkimliğinin kararına itirazı asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler. İtiraz süresi kaçtıysa endişe etmeyin. Kaldırma talebi için süre sınırı yoktur. Reddedilen talep, koşullar değiştiğinde yeniden sunulabilir.
- Kararı ve gerekçesini edinin.Hangi yükümlülüğün hangi gerekçeyle verildiğini öğrenin.
- Değişen koşulları belirleyin.Deliller toplandı mı, tanıklar dinlendi mi, ne kadar süre geçti?
- Uyum geçmişinizi belgeleyin.İmzalarınızı eksiksiz attığınızı gösteren kayıtları isteyin.
- Somut ihtiyacı kanıtlayın.İş sözleşmesi, hastane randevusu veya okul kaydı gibi belgeleri ekleyin.
- Kademeli talepte bulunun.Önce kaldırma, olmazsa hafifletme veya geçici izin isteyin.
- Kararı takip edin.Hâkim beş gün içinde karar verir. Ret hâlinde itiraz edebilirsiniz.
Yurt Dışı Çıkış Yasağı Nasıl Kaldırılır?
Yurt dışı çıkış yasağı, kaçma şüphesini önlemek için verilir. Talepte bu şüphenin neden bulunmadığı gösterilmelidir. Türkiye’deki iş, aile ve mal varlığı bağları en güçlü argümanlardır.
- Tamamen kaldırma: Kaçma şüphesinin ortadan kalktığı somut belgelerle anlatılır.
- Geçici izin: Hâkim, kişiyi yükümlülükten geçici olarak muaf tutabilir (CMK m.110).
- Tedavi, iş veya umre: Randevu yazısı, davet mektubu ve dönüş bileti gibi belgeler sunulmalıdır.
- Pasaport: Yasak sürerken pasaport verilmez ve yenilenmez.
- Karar sonrası: Yasak kalkınca sınır kaydının silindiğini mutlaka kontrol edin.
Geçici izin tamamen hâkimin takdirindedir. Tarihleri belli, belgeli ve dönüş taahhüdü içeren talepler daha sık kabul görür. Talebi seyahatten haftalar önce sunun.
İmza Yükümlülüğü ve İmzanın Kaldırılması
İmza yükümlülüğü, kişinin belirli günlerde karakola başvurmasıdır. Günler ve saat aralığı kararda yazar. Tamamen kaldırma mümkün olmazsa hafifletme istenebilir.
- Sıklığın azaltılması: Haftada üç gün olan imza, haftada veya ayda bire indirilebilir.
- Yerin değiştirilmesi: Taşınma veya iş değişikliğinde imza yeri yeni adrese alınabilir.
- Çalışma saatine uyum: Vardiyalı çalışanlar için saat aralığının genişletilmesi istenebilir.
- Mazeret bildirimi: Hastalık gibi durumlar belgeyle ve gecikmeden bildirilmelidir.
Adli Kontrol İhlal Edilirse Ne Olur?
Yükümlülüğü bilerek ihlal eden kişi hakkında tutuklama kararı verilebilir (CMK m.112). Kanunda “üç ihlal” gibi bir sayı yoktur. Tek bir mazeretsiz ihlal bile dosyayı hâkimin önüne götürür.
Tutuklama burada zorunlu değildir, hâkimin takdirindedir. Hâkim tedbiri ağırlaştırabilir veya aynen sürdürebilir. “Unuttum” savunması genellikle kabul görmez. Hastane kaydı gibi belgeli mazeretler ise dikkate alınır.
Konutu Terk Etmeme Süresi Cezadan Düşer mi?
Kural olarak adli kontrolde geçen süre cezadan düşülmez. Bunun önemli bir istisnası vardır. Konutu terk etmeme tedbirinde geçen her iki gün, cezadan bir gün olarak mahsup edilir. İmza ve yurt dışı yasağında geçen süre ise mahsup edilmez.
Adli Kontrol Ne Zaman Kendiliğinden Sona Erer?
- Takipsizlik kararı: Soruşturma kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla biterse tedbir kalkar.
- Beraat: Beraat kararıyla birlikte tedbirin kaldırılmasına da karar verilir.
- Hükmün kesinleşmesi: Mahkûmiyet kesinleşince tedbir sona erer ve infaz aşaması başlar.
- Azami sürenin dolması: Kanundaki üst sınır dolduğunda tedbir devam edemez.
Kararda tedbirin kaldırıldığının açıkça yazılmasını isteyin. Sınır kapısı ve karakol kayıtlarının güncellendiğini de kontrol edin. Adli kontrol kararı sabıka kaydına işlemez. Sürecin başlangıcı için gözaltına alındınız rehberimize bakabilirsiniz. Dava aşaması için ceza davaları sayfamız yol gösterir.
Sık Sorulan Sorular
Adli kontrol kararı nasıl kaldırılır?
Adli kontrol en fazla kaç yıl sürer?
İmzaya bir gün gitmezsem tutuklanır mıyım?
Yurt dışı çıkış yasağı varken pasaport alınır mı?
Tedavi veya umre için geçici izin verilir mi?
Adli kontrol kararına itiraz süresi kaç gündür?
Adli kontrol sabıka kaydına işler mi?
Beraat edince yurt dışı yasağı kendiliğinden kalkar mı?
Ev hapsi cezadan düşer mi?
İmza günleri değiştirilebilir mi?
Bu yazı, mesleki çalışmalarını ceza hukukunda yoğunlaştıran Av. Mustafa Yılmaz tarafından hazırlanmıştır. Av. Mustafa Yılmaz, sorgu aşamasında müdafilik yapmakta ve adli kontrol kararlarının kaldırılması süreçlerini yürütmektedir. Dosyaları soruşturmadan istinaf ve temyize kadar takip etmektedir.
Büro, Pendik E5 Yan Yol üzerindeki VARTAR Plaza’dadır. Pendik, Kartal, Tuzla, Maltepe ve Sultanbeyli başta olmak üzere Anadolu Yakası’ndaki dosyalar takip edilir. Ayrıntılı bilgi için hakkında sayfasına bakabilirsiniz.
Yurt dışı çıkış yasağı veya imza yükümlülüğü iş ve aile hayatınızı zorluyor olabilir. Kararın tarihini ve dosya numarasını not edin. Kaldırma veya hafifletme talebi için bir ceza avukatıyla görüşebilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Ücretler TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Bu yazı 9 Ekim 2026 tarihinde yayımlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir. İçerik, Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları çerçevesinde hazırlanmıştır.

